← Tüm yazılar

İş Hukuku

İş Kazası Geçiren İşçinin Yasal Hakları Nelerdir?

Av. Fatih Uzman14 Kasım 2026Güncelleme: 15 Kasım 2026

İş yerinde ya da işverenin görevlendirmesiyle gidilen başka bir yerde yaşanan her olay, işçinin bedensel veya ruhsal zarar görmesine yol açtıysa hukuken iş kazası olabilir. Gebze, Çayırova ve Dilovası gibi sanayi yoğun bölgelerde çalışan işçiler ve aileleri için kaza sonrası ilk günlerde atılan adımlar, ileride alınabilecek tazminatı doğrudan etkiler. Bu yazıda iş kazasının ne olduğunu, kaza sonrası yapılması gerekenleri, hangi tazminatların istenebileceğini ve sürecin nasıl işlediğini anlatıyoruz.

Hangi olaylar iş kazası sayılır?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.13'e göre iş kazası; sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hale getiren ve şu hallerde meydana gelen olaydır:

  • Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
  • İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle,
  • İşverene bağlı çalışan sigortalının görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
  • Emziren kadın sigortalının, çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
  • Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında.

Yani yalnızca makine başında yaşanan kazalar değil, servis aracında yaşanan kazalar ve görevle başka yere gönderildiğiniz sırada olanlar da iş kazası sayılabilir.

Kaza sonrası ilk günlerde yapılacaklar

  1. Sağlık kuruluşuna gidin. Tedavi hem sağlığınız hem delil açısından önemlidir. Doktora kazanın iş yerinde olduğunu mutlaka söyleyin ve kayda geçmesini isteyin.
  2. İşverenin bildirimini kontrol edin. İşveren, iş kazasını yetkili kolluk kuvvetlerine derhal, SGK'ya ise en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmek zorundadır (5510 m.13). Bildirim yapılmazsa işçi veya yakınları da başvurabilir.
  3. Kaza tutanağı ve tanıkları belirleyin. Kazayı gören iş arkadaşlarının isimlerini ve iletişim bilgilerini kaydedin.
  4. Delilleri koruyun. Mümkünse kaza yerinin ve makinenin fotoğrafı, iş talimatları, aldığınız eğitimler, kişisel koruyucu donanım kayıtları.
  5. Hiçbir belge imzalamayın. "Kusur bende" gibi ifadeler içeren tutanak veya ibraname imzalamadan önce hukuki destek alın.

İşverenin kazayı SGK'ya zamanında bildirmemesinin bir sonucu daha vardır: bildirim tarihine kadar geçen süre için işçiye ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği SGK tarafından işverenden tahsil edilir (5510 m.21).

SGK'dan sağlanan haklar

  • Geçici iş göremezlik ödeneği: Kaza nedeniyle çalışamadığınız süre boyunca ödenir.
  • Sürekli iş göremezlik geliri: Sağlık kurulu raporlarına göre meslekte kazanma gücünüz en az yüzde 10 oranında azalmışsa bağlanır.
  • Ölüm halinde: Hak sahiplerine gelir bağlanır, cenaze ödeneği verilir.

İşverenden talep edilebilecek tazminatlar

SGK ödemeleri zararın tamamını karşılamayabilir. İşverenin kusuru varsa Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre ayrıca tazminat istenebilir:

  • Maddi tazminat (TBK m.54): Tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar.
  • Manevi tazminat (TBK m.56): Bedensel bütünlüğün zedelenmesi halinde. Ağır bedensel zarar veya ölümde, zarar görenin veya ölenin yakınları da manevi tazminat isteyebilir.
  • Destekten yoksun kalma tazminatı (TBK m.53): Ölümlü kazalarda, ölenin desteğinden yoksun kalan kişiler için; ayrıca cenaze giderleri.

SGK'nın yaptığı ödemelerin tazminattan nasıl mahsup edileceği, ödemenin işverene rücu edilebilir olup olmadığına göre değişir ve hesaplama genellikle bilirkişi eliyle yapılır.

İşverenin kusuru neden önemli?

İşveren; risk değerlendirmesi yapmak, çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği eğitimi vermek, kişisel koruyucu donanım sağlamak, makine ve ekipmanların bakımını yaptırmak, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmek gibi yükümlülüklerle sorumludur (6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu). Bu yükümlülüklerin ihlali işverenin kusurunu gösterir. Mahkeme kusur oranını çoğunlukla iş güvenliği uzmanı bilirkişinin raporuyla belirler. İşçinin kendi kusuru varsa tazminattan indirim yapılabilir (TBK m.52).

İşverenin kastı ya da iş güvenliği mevzuatına aykırı hareketi sonucu kaza meydana gelmişse, SGK'nın yaptığı veya yapacağı ödemeleri işverenden talep etme hakkı (rücu) doğar (5510 m.21). Bu nedenle işverenler kazanın nasıl yaşandığına çok önem verir ve savunmalarını buna göre kurar.

Süreç nasıl işler?

  1. SGK'nın kaza kaydı ve iş göremezlik oranının belirlenmesi (sağlık kurulu raporları).
  2. Delillerin ve belgelerin toplanması.
  3. Arabuluculuk: İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davalarında zorunlu arabuluculuk yoktur; arabulucuya başvurmadan doğrudan iş mahkemesinde dava açılabilir. İsterseniz ihtiyari olarak arabuluculuğa gidebilirsiniz, ancak bu bir dava şartı değildir. Aynı olaydan doğan işçilik alacakları (kıdem, ihbar, ücret gibi) için ise ayrıca dava şartı arabuluculuk söz konusu olabilir.
  4. Anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde tazminat davası.
  5. Ayrıca kazada ihmali bulunan kişiler hakkında taksirle yaralama veya ölüme neden olma suçundan ceza soruşturması yürütülebilir.

Zamanaşımı

Haksız fiilden doğan tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl, her halde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Tazminat, ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü bir fiilden doğmuşsa bu daha uzun süre uygulanır (TBK m.72). İşverenin sözleşmeden doğan sorumluluğu nedeniyle uygulanacak süre ise dosyanın niteliğine göre tartışmalı olabilir. En güvenli yol, olaydan sonra beklemeden başvurmaktır.

Sık sorulan sorular

İşverenin kusuru yoksa tazminat alabilir miyim?

İşveren kusursuzsa maddi ve manevi tazminat talebi zorlaşır. Ancak SGK'dan iş göremezlik ödeneği ve gelir bağlanması gibi haklarınız devam eder.

İşveren kazayı SGK'ya bildirmedi, ne yapmalıyım?

Siz, hak sahipleriniz veya vekiliniz SGK'ya başvurarak kazanın bildirilmesini talep edebilirsiniz. Bu başvuruyu geciktirmeyin ve elinizdeki sağlık kayıtlarını saklayın.

Tazminat davası sürerken işten çıkarılabilir miyim?

İşveren iş sözleşmesini feshedebilir; ancak fesih sebebi ve şekli ayrıca incelenir ve kıdem ile işe iade haklarınızı etkileyebilir. Fesih bildirimi aldıysanız hemen hukuki destek alın.

Taşeron çalışanıyım, kim sorumlu?

Alt işveren çalışanlarının kazalarında asıl işveren de belirli hallerde alt işverenle birlikte sorumlu olabilir. Somut olayın incelenmesi gerekir.

İlgili sayfalar

İş hukuku konularında Gebze, Çayırova ve Dilovası sayfalarımıza, işten ayrılırken haklarınız için haklı fesih rehberimize bakabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosyanın somut koşulları farklıdır.

Bu konuda durumunuzu bize iletebilirsiniz

Yazın, sesli anlatın ya da evrakınızı gönderin; size dönüş yapalım.

Mesaj veya Ses Gönderin

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş niteliği taşımaz.

Diğer yazılar
İş Hukukuİstifa Ederken Tazminat Alabilir Miyim? Haklı Fesih Rehberiİstifa dilekçesi vermek kıdem tazminatı hakkını kaybettirebilir. Haklı fesih nedenleri, altı iş günü kuralı, kıdem tazminatı hesabı ve zamanaşımı.İcra ve İflas HukukuMaaş Haczi Kesintisinde Yasal Sınırlar ve İtiraz YollarıMaaş haczinde haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz (İİK m.83). Kesinti nasıl belirlenir, birden fazla dosya, bloke ve itiraz yolları.Ceza HukukuBilişim Sistemleri Yoluyla Nitelikli Dolandırıcılık SuçuBilişim sistemleri yoluyla nitelikli dolandırıcılık suçunun cezası, hesap kiralama ve yeni ceza indirimi, etkin pişmanlık ve mağdurun izleyeceği yollar.